Stems van uw album uploaden naar een AI-dienst: wie toestemming geeft als het label de masterrechten heeft (artikel 6 WNR) en wat de trainingslicentie in de gebruiksvoorwaarden waard is

Een gefingeerd voorbeeld: een zangeres heeft in 2023 bij een onafhankelijk label een album opgenomen. Het label betaalde de studio en is volgens het platencontract eigenaar van de masters. Nu wil zij voor een akoestische versie de losse sporen laten opschonen door een online AI-dienst. Bij het uploaden klikt zij 'akkoord' op voorwaarden waarin staat dat zij alle rechten heeft en dat de dienst het materiaal mag gebruiken om zijn modellen te verbeteren. Mocht zij die klik geven?

De masterrechten liggen bij het label (artikel 6 WNR)

De Wet op de naburige rechten geeft de partij die een opname voor het eerst laat maken, de producent van fonogrammen, het uitsluitende recht om reproductie toe te staan. Bij een klassiek platencontract is dat het label. Een upload naar een online dienst maakt een kopie op de servers van die dienst en is dus een reproductie, ook als het om losse stems gaat. Daarbij heeft de zangeres haar eigen naburig recht als uitvoerende kunstenaar meestal exclusief aan het label overgedragen of in licentie gegeven; hoe ver die exclusiviteit reikt, staat in het contract. De compositie kan bij een uitgever liggen.

Een licentie die zij niet kon geven

Wie geen recht heeft, kan er ook geen licentie op verlenen. De licentie in de gebruiksvoorwaarden bindt het label daarom niet. Tegenover de dienst heeft de zangeres een garantie in de gebruiksvoorwaarden afgegeven die niet klopt, soms met een vrijwaring erbij. Tegenover het label kan zij haar platencontract hebben geschonden, voor zover de upload binnen de overgedragen of exclusief gelicentieerde rechten valt. Het datamining-voorbehoud dat veel labels hebben gemaakt, speelt een rol zodra de dienst zich op de datamining-uitzondering beroept. Een geldige licentie van het label zou training binnen haar reikwijdte kunnen toestaan, maar de klik van de zangeres bindt het label niet.

Vier vragen vóór een upload

Het artikel loopt vier vragen langs: wie de masterrechten heeft, wat er met het eigen naburig recht van de artiest is gebeurd, wat de dienst in zijn voorwaarden vraagt over training, en wie wie vrijwaart. Het laat ook zien hoe een korte AI-verwerkingsclausule in het platencontract kan voorkomen dat een creatief plan op contractbreuk uitloopt, en hoe de zangeres de situatie alsnog netjes kan herstellen.

Read More

Uw platformlicentie eindigt zodra u uw tracks verwijdert. Wat er dan gebeurt met stems, remixes en afgeleide bestanden staat er meestal niet bij

Veel voorwaarden van label-platforms en distributiediensten koppelen de duur van de licentie aan de aanwezigheid van uw muziek: de licentie eindigt automatisch op het moment dat u uw tracks verwijdert. Dat klinkt als een schone breuk. In de praktijk is het dat zelden, omdat er tegen die tijd meer bestaat dan de tracks zelf: stems die u hebt aangeleverd, remixes die het platform of een andere gebruiker heeft gemaakt, previews, mash-ups, en soms data of modellen die met uw materiaal zijn gemaakt. Over die afgeleide bestanden zwijgt de beëindigingsclausule meestal, en zwijgen is in het contractenrecht geen vrijbrief in uw voordeel.

Wat artikel 2 Auteurswet regelt, en waar het ophoudt

Artikel 2 Auteurswet bepaalt dat het auteursrecht kan worden overgedragen en dat de maker een licentie kan verlenen. Het derde lid stelt daarbij drie eisen met elk een eigen bereik: de overeenkomst tot overdracht of tot een exclusieve licentie wordt schriftelijk aangegaan; zo'n overdracht of exclusieve licentie door de maker zelf omvat alleen de uitdrukkelijk vermelde bevoegdheden en wat daaruit noodzakelijkerwijs voortvloeit; en de levering bij een overdracht gebeurt bij akte. Een platform- of distributielicentie is doorgaans niet-exclusief. Artikel 2 lid 3 geeft voor een gewone niet-exclusieve licentie geen eigen regel van beperkte uitleg. Wat er dan wel geldt, is de uitleg van de overeenkomst zelf, samen met het dwingende auteurscontractenrecht en het gewone verbintenissenrecht.

Waar de afgeleide bestanden blijven en wat u daarover kunt afspreken

Het artikel loopt de vier soorten afgeleide bestanden langs die na een beëindiging blijven bestaan, en splitst de vierde soort verder uit in trainingskopieën, embeddings en akoestische profielen, modelparameters en aanbevelingsdata, omdat die vier juridisch niet hetzelfde zijn. Per soort staat welke vraag u moet stellen: wie is de maker, wie heeft de bestanden, welke licentie is erop gegeven, en wat zegt het contract over teruggave of vernietiging. Daarna volgt de clausule die het gat sluit: een beëindigingsbepaling die niet alleen de tracks maar ook de afgeleide bestanden noemt, met een termijn voor verwijdering en een bevestiging achteraf. Een goede beëindigingsclausule noemt de afgeleide bestanden bij naam. Het artikel behandelt daarnaast de sublicenties die het platform aan streamingdiensten en aan andere gebruikers kan hebben verleend en die met uw opzegging niet vanzelf eindigen. Voor wie al een platformcontract heeft getekend, laat het artikel zien welke drie zinnen u nu kunt nalezen, en waar de contractscan van MusicaJuridica die zinnen voor u opzoekt.

Read More

Wat de remix engineer aanlevert, en welke rechten de release nog mist

Een afgeleverde remix kan juridisch nog openstaan

De remix engineer levert een clubmix, radio edit, instrumental en stems op. Muzikaal klopt de versie: de vocal heeft ruimte, de drop werkt en de oude bridge is verdwenen. Toch zegt een geslaagde bounce weinig over de toestemming om de track uit te brengen. Een remix raakt het auteursrecht op de compositie, het recht op de bronmaster en de naburige rechten van uitvoerende musici en de fonogrammenproducent.

Die lagen hebben vaak verschillende rechthebbenden. Een songwriter kan de bewerking goed vinden zonder namens het label over de master te kunnen beslissen. Een label kan stems beschikbaar stellen terwijl de publisher nog naar de nieuwe songstructuur kijkt. Daarom verdient toestemming voor een remix een precieze omschrijving: welke compositie en opname worden gebruikt, welke versie mag verschijnen, in welke gebieden en voor welke periode?

Stems zijn materiaal met een geschiedenis

Losse zang-, drum- en instrumenttracks geven de remixer veel vrijheid. Ze kunnen ook alternatieve takes, ruwe vocalen en passages bevatten die nooit voor publicatie waren bedoeld. De opdracht hoort vast te leggen wie toegang krijgt, hoe de bestanden worden beveiligd en wat er na aflevering mee gebeurt. Toegang tot een sessiemap draagt geen rechten over.

Ook de productiemethode telt. Wie een fragment uit de commerciële opname gebruikt, houdt de masterlaag in beeld. Wie een passage opnieuw inspeelt, maakt een nieuwe opname, terwijl de oorspronkelijke compositie herkenbaar kan blijven. Dezelfde vier maten kunnen dus een ander toestemmingspad volgen, afhankelijk van wat er technisch in de studio is gebeurd.

Fee, credits en een nieuwe master

Het begrip remix fee veroorzaakt geregeld verwarring. De opdrachtgever ziet een eindbedrag; de producer verwacht soms daarnaast een aandeel in de remixmaster of in netto-inkomsten. Een leesbare deal noemt afzonderlijk het eigendom of exploitatierecht op de output, de vergoeding, eventuele terugverdienbare kosten, rapportage en credits. Als de remixer een nieuwe hook, melodie of harmonische passage componeert, kan ook de compositiesplit opnieuw aandacht vragen.

Een compacte releasekaart houdt vier sporen naast elkaar: compositie, bronmaster en stems, uitvoeringen en credits, en de nieuwe remixmaster. Per spoor staan rechthebbende, toestemming, bewijsstuk en economische afspraak. Zo wordt de remixovereenkomst een routekaart van bron naar release, met ruimte voor revisierondes, sample clearance, goedkeuring, exclusiviteit en de mogelijkheid dat het label de versie uiteindelijk niet uitbrengt.

MusicaJuridica beoordeelt remixdeals, producer agreements en licenties in samenhang. Wie al een concept heeft, kan met de Contract-Self-Scan eerst zien hoe breed termen als “all rights”, “net receipts” en “final approval” uitpakken. Dat maakt de juridische lezing net zo gelaagd als de sessie zelf.

Read More