Muziek in games licentiëren: van buyout tot virtueel concert

De grootste concertzaal ter wereld is geen zaal: een virtueel optreden in een game trok ruim twaalf miljoen gelijktijdige bezoekers, game-soundtracks winnen inmiddels een eigen Grammy en orkesten vullen avonden met gamemuziek. Wie als maker in die wereld stapt — of er zijn muziek ongevraagd in terugvindt — ontdekt dat de gamelicentie een vak apart is. Voor componisten, producers, artiesten, studio's en orkesten.

Een game is geen videoclip

Interactiviteit (de speler bepaalt wanneer muziek klinkt), een levensduur van jaren met updates en heruitgaven, en wereldwijde distributie over alle platforms: de gamelicentie breekt het klassieke sync-kader op alle drie de punten. Wie zijn gewone sync-tarieven kopieert naar games, prijst zichzelf te laag — of belooft te veel.

Buyout of royalty — en de collectieve kassa

Studio's willen buyouts: één bedrag, alle rechten, geen verplichtingen achteraf. Voor makers zit het slimme onderhandelen in het opknippen van gebruiksvormen — in-game breed, maar soundtrack-release, concertuitvoeringen en merchandising apart. En wie bij een beheersorganisatie is aangesloten, moet zijn aansluitcontract naast de gamedeal leggen vóór hij "vrij van collectief beheer" belooft: die botsing is een klassieke bron van gedoe.

Virtuele concerten en spelende fans

Het virtuele megaconcert stapelt composities, opnamen, avatar- en portretrechten en merchandising in één product — en de artiest die alleen "een optreden" dacht te doen, geeft zonder afspraken een herhaalbare wereldwijde exploitatie van zijn evenbeeld weg. Intussen brengen spelers zelf muziek de game in, met alle bekende platformvragen van dien. Wat er sowieso al geregeld moet zijn rond muziekrechten, leest u op onze overzichtspagina.

Read More

Clearance van Muziek in Videoclips: Hoe zit dat Juridisch?

Hoe regel ik de rechten van muziek die ik wil gebruiken in een film of een game? Syncen van beeld en geluid, hoe zit dat juridisch? Bij wie moet ik zijn voor een licentie voor gebruik van een dancetrack in een reclamespotje of een muziekvideo? En zitten er ook intellectuele eigendomsrechten op de videoclip zelf?

Syncen van beeld met geluid

U mag niet zonder toestemming van de componist, tekstschrijver en de uitvoerende artiesten muziek met video synchroniseren en uploaden, ook niet naar uw eigen website laat staan naar social media. De makers hebben een verbodsrecht en een vergoedingsrecht. Dat volgt uit de Auteurswet en de Wet naburige rechten. Er zal toestemming moeten worden gevraagd voor het muziekgebruik, online en offline. In de vorm van een schriftelijk licentiecontract waarin staat onder welke voorwaarden u beeld met geluid mag combineren en commercieel exploiteren. Dit geldt ook voor Youtube en Vevo muziekvideo’s. U krijgt gedurende het clearance-traject voor de videoclip met verschillende partijen rechthebbenden te maken zoals platenlabels, uitgeverijen (publishers), muzikanten, nabestaanden alsook Buma/Stemra.

Clearance-traject videoclip: verschillende partijen

Door de clearance van de muziekrechten correct te regelen voorkomt u auteursrechtenclaims, takedowns, verwijderde social media accounts en aansprakelijkheid nadat u de videoclip heeft geüpload. Er bestaan geen standaardtarieven voor het syncen van muziek met beeld. Hierover kan worden onderhandeld. Ook kan toestemming geweigerd worden vanwege het verbodsrecht van de componist. Er kunnen dus geen garanties worden gegeven. Hou daarom altijd een alternatief achter de hand en zorg dat u de clearance ruim voor de project deadline in werking zet. Wij kunnen u hierbij terzijde staan.

Syncen: bij wie liggen de muziekrechten?

Stap 1 is dat wij uitzoeken waar de muziekrechten van de titel liggen en bij wie u vervolgens moet zijn. Er kunnen vervolgens schriftelijke afspraken worden gemaakt over zaken als looptijd, exclusiviteit, territorium en MFN Clausules (Most Favored Nations), hetgeen wil zeggen dat er bij een situatie waarin bijvoorbeeld de publishingrechten versnipperd zijn over 5 uitgeverijen, alle publishers zich conformeren aan de hoogste vraagprijs op basis van 100% uitgaverechten. Bij MFN gaat het derhalve om gelijke behandeling van de rechthebbenden, onafhankelijk van ieders rechtenpercentages.

Read More

Trump mag muziek Rolling Stones niet gebruiken tijdens verkiezingscampagne

Deze blog is een transcript van een live radio 3FM interview dat mr. Mauritz Kop op maandag 6 juli 2020 bij BNN/VARA gaf over muziekrechten en President Donald Trump. Dit naar aanleiding van bekende artiesten als Adele, de Rolling Stones, Tom Petty en Neil Young, die niet willen dat de Amerikaanse president hun muziek gebruikt in zijn verkiezingscampagne. Een succesvol verbod is mogelijk via een uitzondering op de Ascap/BMI "Political Entities License". Uitleg over muziekrechten, licenties en publiek domein in Europa en de Verenigde Staten. Ook aandacht voor IP en artificiële intelligentie.

Wat zijn muziekrechten eigenlijk?

Muziekrechten zijn een verschijningsvorm van intellectuele eigendomsrechten. Muziekrechten worden beschreven in de Auteurswet en de Wet naburige rechten. Zoals rechten van een componist, tekstdichter, uitvoerend muzikant en audioproducent. Zie het als een regenboog van rechtenlagen waarbij elke kleur symbool staat voor een bepaald soort recht, afhankelijk van iemands rol bij het ontstaan van een compositie, lyrics en de audiomaster. In het muziekrecht gaat het vaak over licenties, om toestemming krijgen voor muziekgebruik.

Belangrijker nog, wat kun je ermee?

Deze rechten geven de eigenaar het exploitatierecht, het recht om gebruik door een ander te verbieden en het recht om op te treden tegen derden die het zonder toestemming gebruiken. Auteurs hebben dus een vergoedingsrecht en een verbodsrecht.

Hoe krijg je die rechten? Moet je daarvoor muziek uitbrengen?

Nee, dan verlies je ze juist vaak, met name als je een onevenwichtig contract tekent. Auteursrechten ontstaan vanzelf, als je iets origineels maakt waarbij je creatief bent geweest. Het gaat om een minimum aan creatieve handelingen en originaliteit.

Zit er een leeftijd aan? Stel een artiest zou muziek maken en is 16 jaar? Gaat het dan naar hem/haar of de ouders?

Er zit geen leeftijd aan, wel moet je 18 jaar oud zijn om een muziekcontract rechtsgeldig te kunnen ondertekenen. Anders moeten ouders tekenen als wettelijk vertegenwoordigers. Daarnaast moet je een mens zijn en geen machine. Een slimme robot die muziek produceert krijgt geen auteursrechten. Die muziek komt direct in het publiek domein. Dat onderwerp sluit aan op mijn onderzoeksopdracht aan Stanford University in Silicon Valley, Californië. Dit onderzoek heeft ook met IP te maken en zoekt naar een optimaal innovatieklimaat in zowel Europa als de VS waarbij de maatschappelijke impact van transformatieve technologie zoals AI, quantum computing, blockchain en VR in balans wordt gebracht, met respect voor onze grondrechten en democratische waarden. Ik focus me daarbij op 3 sectoren: Pharma, Voeding en Entertainment, Media en Kunst. Allemaal 1e levensbehoeftes dus! Onderzoeksoutput gaat in de vorm van gepubliceerde artikelen direct naar Brussel en Washington, zodat politici en wetgevers een breder scala aan effectieve beleidsmogelijkheden voorgeschoteld krijgen om uit te kiezen.

Read More

Computer generated works: wie of wat is eigenaar?

Deze column is gepubliceerd op platform VerderDenken.nl van het Centrum voor Postacademisch Juridisch Onderwijs (CPO) van de Radboud Universiteit Nijmegen. https://www.ru.nl/cpo/verderdenken/columns/computer-generated-works-eigenaar/

Nieuwe technologieën roepen nieuwe juridische vragen op. Zo ook computers die creatieve werken maken. Wie of wat is de eigenaar van zo’n werk? Mauritz Kop geeft uitleg.

Machines uitgerust met artificiële intelligentie (AI) begeven zich op het terrein van de schone kunsten. Computers schilderen, schrijven en componeren er ijverig op los. Zo genereerde The Next Rembrandt een 3D-geprint meesterwerk, schilderde The Art and Artificial Intelligence Lab een levensechte Mona Lisa, schreef Kurzweils Cybernetic Poet klassieke sonnetten en produceerde Amper Music een complete muziek-cd. Alles in luttele seconden.

Auteursrechten vestigen is problematisch

Het is voorstelbaar dat er auteursrechten rusten op de voortbrengselen van AI-systemen zelf, zoals kunst, muziek, literatuur, uitvindingen, industriële toepassingen, algoritmes, code en andersoortige scheppingen. Men kan zich als wetgever de vraag stellen of er voor computer generated works sui generis categorieën rechten (met een korte looptijd en zonder persoonlijkheidsrechten) in het leven moeten worden geroepen.

Kunnen IE-rechten überhaupt AI-scheppingen beschermen?

De wet in haar huidige vorm erkent geen niet-menselijke auteursrechten. Auteurschap is fundamenteel verbonden met menselijkheid; met scheppingen van de menselijke geest. Dat vloeit bijvoorbeeld voort uit het bekende Infopaq-arrest van het EU Hof van Justitie uit 2009, al is dit arrest niet geschreven met machine learning en kunstmatige intelligentie in het achterhoofd. Is het dogmatisch en doctrinair correct om aan te nemen dat er geen copyright kan zijn op pure AI creations? AI is per slot van rekening niet menselijk en er is bovendien geen menselijke originaliteit en creativiteit aanwezig. Het korte antwoord luidt: ja.

Algoritmisch auteurschap: goed idee of niet?

In tegenstelling tot de benadering van de EU en de VS, heeft het Verenigd Koninkrijk een computer generated works-regime geïmplementeerd, wat betekent dat de programmeur van de AI het auteursrecht krijgt op de output van de machine. Met andere woorden: het VK, en recentelijk ook de Chinese rechter, breiden het menselijke auteurschap uit naar algoritmisch auteurschap.

AI-machine kan geen copyright bezitten

Auteursrechten kunnen alleen eigendom zijn van rechtssubjecten, dus personen of bedrijven. Een AI-machine kan zelf geen copyright bezitten op AI made creations omdat een AI-systeem geen rechtssubjectiviteit en ook geen rechtspersoonlijkheid bezit. AI-systemen kwalificeren als rechtsobject, niet als rechtssubject.

‘Publiek eigendom uit de machine’ en menselijke interventie

Menselijk auteurschap blijft het normatieve orgelpunt van het intellectuele eigendomsrecht. Delen van het meerlagige, uit het Romeinse recht afkomstige eigendomsparadigma kunnen relevant zijn voor AI. Voortbouwend op dit raamwerk is er een nieuw publiek domein model denkbaar voor AI creations and inventions die de autonomiedrempel overschrijden: res publicae ex machina (publiek eigendom uit de machine).

Read More

Gastcollege Intellectueel Eigendom Conservatorium Maastricht

Conservatorium Maastricht: Vooruitstrevend en Internationaal Georiënteerd

Het Conservatorium Maastricht vroeg ons onlangs om een twee uur durend Engelstalig gastcollege te geven over de wereld van muziekrechten en muziekcontracten. Aan een internationaal gezelschap van studenten Klassiek/Jazz, in het kader van het vak muzikaal ondernemerschap. Leerdoel was om de jonge musici inzicht te geven in voor hen relevante aspecten van het auteursrecht.

Musicus als ondernemer

Aan dergelijke initiatieven verlenen wij uiteraard graag onze medewerking. Het is immers belangrijk om conservatoriumstudenten voor te bereiden op de juridische en bedrijfsmatige kant van de muziekindustrie. En om bruggen te slaan tussen verschillende disciplines.

Read More

Het Publiek Domein: Nog Even Wachten Op De Werken Van Bela Bartok En Strauss

PUBLIEK DOMEIN

Op 1 januari van ieder jaar is het ‘publiekdomeindag’. Deze dag viert het verloop van auteursrechten op tot dan toe beschermde (kunst)werken. Dit betekent dat vanaf dat moment bijvoorbeeld bladmuziekarrangementen van deze werken mogen worden gemaakt zonder toestemming van erven en nabestaanden, en bestaande schilderijen vrijelijk op kopjes en theedoeken mogen worden gedrukt. Dit artikel bespreekt de beschermingstermijnen van auteursrechten en naburige rechten die gelden in Europa. Daarnaast besteedt het aandacht aan de copyrightregelgeving in de Verenigde Staten. Tot slot vermeldt het artikel een aantal muziek- en andere kunstwerken die vanaf dit jaar of volgend jaar in Europa in het publiek domein vallen.

Read More

Een Juridisch Kader: Coveren, Remixen en Samplen

Kopieën en herinterpretaties van bestaande songs komen in de muziekwereld, zowel op professioneel als amateurniveau, veel voor. Talloze bands spelen weekend na weekend covers op allerlei feesten en partijen. Daarnaast remixen DJ’s aan de lopende band bestaande nummers en samplen zij muziek. Op al deze activiteiten is – hoewel in de praktijk de meeste artiesten zich dit niet realiseren – het recht van toepassing. De Auteurswet verbiedt namelijk auteursrechtelijk beschermd werk van een ander in het openbaar ten gehore te brengen of op te nemen. Daarnaast rusten er op de muziekwerken die worden geremixt of gesampled naburige rechten. In dit artikel behandelt mr. Lidian de Weert de belangrijkste juridische aspecten rondom het coveren, remixen en samplen van muziek.

Read More

Nieuw Muziekcontractenrecht

De Tweede Kamer buigt zich begin februari (9 t/m 13 februari 2015) over het wetsvoorstel Auteurscontractenrecht. Het voorstel wijzigt de huidige Auteurswet en de Wet op de naburige rechten en beoogt daarmee de contractuele positie van auteurs en uitvoerende kunstenaars te verbeteren. Wettelijke bescherming van de zwakke partij dus, die een einde moet maken aan onevenwichtige standaard expoitatiecontracten. Voor de muziekindustrie houdt het aanstaande muziekcontractenrecht een aantal belangrijke veranderingen in. Dit artikel bespreekt die veranderingen en sluit af met een aantal kanttekeningen over de mogelijke complicaties ervan.

Read More

Norma sluit overeenkomst met Duitse GVL

Norma (Naburige Rechtenorganisatie voor Musici en Acteurs) heeft in juli 2014 een overeenkomst gesloten met haar Duitse zusterorganisatie GVL (Gesellschaft zur Verwertung von Leistungsschutzrechten). De overeenkomst heeft terugwerkende kracht tot 1 januari 2010. Dit is een goede zaak voor Nederlandse aangesloten uitvoerende kunstenaars, waaronder muzikanten, acteurs, dansers en dirigenten. Met deze bilaterale overeenkomst zet Norma wederom een belangrijke stap naar vergroting van de incasso voor de belanghebbenden.

Read More

Flexibel rechtenbeheer Buma

Flexibel beheer van auteursrechten

Buma/Stemra voert begin mei 2014 een opt-out systeem in dat flexibel beheer van auteursrechten mogelijk maakt. Het systeem biedt rechthebbenden de keuzemogelijkheid om 5 categorieën uit te sluiten van collectief beheer door de rechteninstantie. Daarnaast wordt het mogelijk om in de categorie online rechten bepaalde subcategorieën auteursrechten in eigen hand te houden.

 

Buma anticipeert met de invoering het nieuwe systeem op de op 26 februari 2014 aangenomen Europese Richtlijn voor collectief rechtenbeheer en multiterritoriale muzieklicentieverlening voor online toepassingen in de interne markt (Richtlijn Collectief Beheer). De Richtlijn beoogt het collectieve beheer van auteursrechten en naburige rechten en de meerlandige licentieverlening van rechten inzake muziekwerken voor onlinegebruik op de interne markt te stroomlijnen en te flexibiliseren. Uiteraard wordt er in deze Richtlijn uitgebreid aandacht besteedt aan het functioneren van de Collectieve Rechten Organisaties (CBO’s) zoals Buma, Sena, Gema, Sabam en Sacem.

Read More