Muziek in games licentiëren: van buyout tot virtueel concert

De grootste concertzaal ter wereld is geen zaal: een virtueel optreden in een game trok ruim twaalf miljoen gelijktijdige bezoekers, game-soundtracks winnen inmiddels een eigen Grammy en orkesten vullen avonden met gamemuziek. Wie als maker in die wereld stapt — of er zijn muziek ongevraagd in terugvindt — ontdekt dat de gamelicentie een vak apart is. Voor componisten, producers, artiesten, studio's en orkesten.

Een game is geen videoclip

Interactiviteit (de speler bepaalt wanneer muziek klinkt), een levensduur van jaren met updates en heruitgaven, en wereldwijde distributie over alle platforms: de gamelicentie breekt het klassieke sync-kader op alle drie de punten. Wie zijn gewone sync-tarieven kopieert naar games, prijst zichzelf te laag — of belooft te veel.

Buyout of royalty — en de collectieve kassa

Studio's willen buyouts: één bedrag, alle rechten, geen verplichtingen achteraf. Voor makers zit het slimme onderhandelen in het opknippen van gebruiksvormen — in-game breed, maar soundtrack-release, concertuitvoeringen en merchandising apart. En wie bij een beheersorganisatie is aangesloten, moet zijn aansluitcontract naast de gamedeal leggen vóór hij "vrij van collectief beheer" belooft: die botsing is een klassieke bron van gedoe.

Virtuele concerten en spelende fans

Het virtuele megaconcert stapelt composities, opnamen, avatar- en portretrechten en merchandising in één product — en de artiest die alleen "een optreden" dacht te doen, geeft zonder afspraken een herhaalbare wereldwijde exploitatie van zijn evenbeeld weg. Intussen brengen spelers zelf muziek de game in, met alle bekende platformvragen van dien. Wat er sowieso al geregeld moet zijn rond muziekrechten, leest u op onze overzichtspagina.

Read More

Vinyl laten persen: wat artiesten en labels moeten regelen vóór de persen draaien

De vinylrevival draait al meer dan een decennium op volle toeren, maar wie in 2022 een album wil persen, sluit achteraan in de rij: levertijden van zes tot twaalf maanden zijn eerder regel dan uitzondering. Eén megaster die een half miljoen exemplaren laat persen, schuift wereldwijd kleinere releases maanden op. Juist in zo'n markt is de persdeal geen formaliteit maar de ruggengraat van uw release — voor artiesten, labels, ontwerpers en iedereen die in eigen beheer uitbrengt.

Aanneming van werk met een wachtrij

Een persovereenkomst is juridisch aanneming van werk — en de meeste geschillen draaien om drie punten: de levertijd (indicatief of fataal, en wat gebeurt er bij overschrijding?), de kwaliteit (testpersing, uitvalpercentage, klachttermijn) en de aanbetaling (wanneer gaat de eigendom over, en wat als de perserij omvalt?). Wie zijn releasedatum of tour aan een persdatum ophangt zonder uiterste datum in het contract, leunt op traag gereedschap.

Eerst de rechten, dan de pers

Drie lagen verdienen een vinkje vóór de testpersing draait: de Stemra-licentie voor de composities (ook bij 300 stuks, ook bij één cover op het album), de masterrechten op de opname (uit de handel is niet rechtenvrij — heruitgaven vergen een licentiecheck) en het vaak vergeten auteursrecht op het hoesontwerp: een factuur betalen is geen rechtenoverdracht.

Schaarste verkoopt — en verplicht

Gekleurde varianten, genummerde oplagen, webshop-exclusives: de marketing van schaarste is juridisch een belofte. Wie "gelimiteerd tot 500" zegt en stilletjes bijperst, beschadigt fans én riskeert het verwijt van misleiding. En in labelverhoudingen: wie betaalt de pers, van wie is de voorraad, wie beslist over de herpersing? Hoe de geldstromen achter een moderne release lopen, leest u ook in ons artikel over het verdienmodel van online muziekdiensten.

Read More

Nieuw naburig recht voor uitgevers schiet zijn doel voorbij

Dit blog is een transcript van het interview dat AIRecht Managing Partner en Stanford Law School Fellow mr. Mauritz Kop op 1 februari 2021 gaf aan Reinier Kist, Redacteur Digitale Media bij NRC Handelsblad, over intellectueel eigendom en nieuwsaggregatie. Het artikel in NRC is hier te raadplegen: Techbedrijven versus Nieuwsmedia - De grootste nieuwsgrazers betalen liever niet voor journalistiek.

Vergoedingen voor nieuwsaggregatie

Regeringen in Australië, Frankrijk en Nederland proberen machtige tech platforms zoals Google en Facebook te dwingen om te betalen voor het met commercieel oogmerk linken naar en weergeven van korte stukken tekst uit nieuwsartikelen. Het gaat hier om vergoedingen voor nieuwsaggregatie. Hierbij spelen auteursrechten, naburige rechten, fiscaal recht, het contractenrecht en het mededingingsrecht een rol. We zoomen hieronder in op het nieuwe naburige recht voor uitgevers van nieuwsmedia en journalistieke content, dat door de Europese wetgever in artikel 15 van de recente Richtlijn inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt (Directive on Copyright in the Digital Single Market) wordt geïntroduceerd.

Wordingsgeschiedenis van de nieuwe EU Copyright Directive

1. Een belangrijke vraag in het artikel is hoe de implementatie van de Europese copyrighthervorming in Nederland ervoor staat, en of we een Franse licentiedeal ook hier ten lande kunnen verwachten.

Laten we beginnen bij de wordingsgeschiedenis van de nieuwe Copyright Directive. Het gaat bij de EU Copyright Reform om 3 doelstellingen die in de huidige marktconstellatie niet goed verenigbaar zijn. Dit zijn toegang tot hoge kwaliteit legale content voor consumenten (1), een innovatievriendelijk klimaat voor SME’s waaronder startups (2) en handhaving van auteursrechten (3). Daarnaast werd er bij de totstandkoming van deze richtlijn, en tijdens de publieke consultatie stevig gelobbyd door belanghebbenden. Zoals auteursrechthebbenden, collectieve rechteninstanties, consumentenbelangengroepen, online platforms en uitgeverijen. We zagen vervolgens bepaalde wensen van deze partijen terugkomen in de wetsvoorstellen, zowel op Europees als op nationaal niveau. Omdat die wensen vaak compleet tegengesteld zijn aan elkaar, is het resultaat van deze Europese wetgevingsinspanning een ingewikkeld compromis.

Het introduceren van nieuwe lagen IP rechten is zelden een goed idee

We zien dat de verdienmodellen van de oude contentindustrie, het momenteel afleggen tegen de verdienmodellen van de grote internetplatforms. Overheden willen een gezonde markt en een divers ecosysteem voor nieuwsgaring in stand houden. Dat is belangrijk in een democratie. Dat betekent dat je soms corrigerend moet optreden door het introduceren van wetgeving. De vraag is echter of die wetgeving effectief zal zijn. Want als het over 10 jaar niet blijkt te werken, kom je er moeilijk vanaf! Dit geldt des te meer voor intellectuele eigendomsrechten. Het introduceren van nieuwe lagen IP rechten om de effecten van technologische innovatie op de markt en de maatschappij in balans te brengen, is zelden een goed idee. Een voorbeeld van zo’n mislukt wetgevingsproject is de Databankenrichtlijn, die bedoeld was om EU bedrijven een minder nadelige concurrentiepositie te geven ten opzichte van Amerikaanse bedrijven. Maar ook de Copyrightrichtlijn dreigt te ontaarden in een mislukt project en wordt door experts inmiddels algemeen beschouwd als een degeneratie van het auteursrecht.

Read More

Kleinrecht en Grootrecht bij Theater en Musicals

Een producent die met zijn Buma-licentie een musical denkt te mogen opvoeren, komt bedrogen uit; een orkest dat losse musicalsongs programmeert, hoeft juist níet bij de uitgever aan te kloppen. Het verschil heet kleinrecht en grootrecht — twee begrippen die buiten het theater nauwelijks bekend zijn, maar bepalen wie toestemming geeft, wie onderhandelt en wie verdient. Voor producenten, gezelschappen, componisten, orkesten en schouwburgen.

Buma-loket of onderhandelingstafel

Gewoon concertgebruik loopt collectief via Buma/Stemra: licentie, setlist, klaar. Maar voor muziekdramatische werken — opera, musical, ballet, muziektheater — beheert Buma de rechten niet: de producent regelt de opvoeringsrechten rechtstreeks bij de rechthebbenden, via uitgever of agent. Dat is geen formaliteit maar een onderhandeling over royalty's per voorstelling, speelperiodes, territoria en goedkeuringsrechten.

De grensgevallen

Een concertante avond musicalsongs is kleinrecht; zodra er met personages en verhaallijn wordt gespééld, schuift de uitvoering naar het grootrecht. De jukebox-musical vergt aparte toestemming voor de dramatisering van bestaande hits, en vertalingen en bewerkingen kennen hun eigen goedkeuringsketen — tot de keuze van de vertaler aan toe.

Voor makers én producenten

Componisten en tekstdichters: leg vast wie uw grootrechten beheert en houd goedkeuringsrechten; dezelfde partituur kan langs twee kassa's lopen. Producenten: kwalificeer vroeg, contracteer de héle rechtenstapel (ook choreografie en orkestraties) en vergeet het gewone kleinrecht voor randgebruik niet. Wat er gebeurt als rechten aflopen leest u in onze blog over auteursrecht en leenrecht.

Read More