De clausule is kort en komt in veel varianten voor: de licentie die u aan het platform of de distributiedienst verleent, eindigt op het moment dat u de betreffende tracks verwijdert. Wie de zin leest, denkt aan een aan-uitknop. Wie een half jaar later zijn catalogus elders onderbrengt, ontdekt dat de knop alleen de tracks raakt. De stems die u voor een remixwedstrijd hebt geüpload staan nog op de server. De remix die een andere gebruiker daarvan maakte, staat nog online, met uw naam in de titel. De preview van dertig seconden draait nog in de app. En als het platform uw materiaal heeft gebruikt om een aanbevelingsmodel of een geluidsprofiel te trainen, dan is wat daarvan overblijft geen bestand dat u met één klik terugvraagt. Het verschil tussen de track en wat daaruit is voortgekomen bepaalt wat er na uw vertrek overblijft. Het probleem lijkt op dat van stilliggend repertoire bij een label dat niet meer exploiteert, met dit verschil dat de wet daar in artikel 25e Auteurswet een eigen opzeggingsgrond geeft, terwijl het hier op de tekst van de voorwaarden aankomt.
Wat artikel 2 Auteurswet wel regelt, en waarom het bij een niet-exclusieve platformlicentie weinig oplevert
Het auteursrecht is vatbaar voor gehele of gedeeltelijke overdracht, en de maker of zijn rechtverkrijgende kan aan een derde een licentie verlenen voor het geheel of een gedeelte van dat recht. Artikel 2 Auteurswet stelt daar in het derde lid drie afzonderlijke dingen bij, die in de praktijk vaak op één hoop gaan. De overeenkomst waarbij het auteursrecht wordt overgedragen of waarin een exclusieve licentie wordt verleend, moet schriftelijk worden aangegaan. Zo'n overdracht of exclusieve licentie door de maker zelf omvat alleen de bevoegdheden die uitdrukkelijk in de overeenkomst staan of die uit de aard en strekking ervan noodzakelijkerwijs voortvloeien. En de levering die voor een overdracht nodig is, gebeurt op grond van artikel 3:95 Burgerlijk Wetboek bij een daartoe bestemde akte. Schriftelijkheid, beperkte uitleg en akte zijn dus drie eisen met elk een eigen bereik, en de akte hoort bij de levering, niet bij de licentie.
Voor wie via een platform uitbrengt, is de vervolgstap ongemakkelijk. Een platform- of distributielicentie is doorgaans niet-exclusief. De wettelijke regel van beperkte uitleg is naar haar tekst geschreven voor de overdracht en voor de exclusieve licentie door de maker, en het vijfde lid sluit haar bovendien uit voor makers in de zin van de artikelen 7 en 8 Auteurswet. Op een gewone niet-exclusieve platformlicentie kunt u die regel dus niet zonder meer inroepen. Wat de omvang en de duur van zo'n licentie bepaalt, is de overeenkomst zelf, uitgelegd naar wat partijen over en weer mochten begrijpen. Daarmee verschuift het gewicht naar de tekst van de voorwaarden, en naar wat daar bij de beëindiging van de platformlicentie over de afgeleide bestanden staat. Dat artikel 2 lid 3 geen regel van beperkte uitleg voor uw platformlicentie levert, betekent niet dat er verder niets geldt: gaat het om een exploitatieovereenkomst met de maker, dan kan artikel 25f Auteurswet in beeld komen. Dat artikel doet in de twee leden twee verschillende dingen. Het eerste lid maakt een beding vernietigbaar dat de wederpartij aanspraak geeft op de exploitatie van toekomstige werken van de maker voor een onredelijk lange of onvoldoende bepaalde termijn. Het tweede lid maakt een beding vernietigbaar dat, gelet op de aard en inhoud van de overeenkomst, de wijze waarop zij tot stand kwam, de wederzijdse belangen en de overige omstandigheden, onredelijk bezwarend is voor de maker. Een beëindigingsbepaling die zwijgt over afgeleide bestanden valt niet zonder meer onder een van beide. Wat artikel 2 lid 3 niet doet, is het zwijgen van de beëindigingsclausule voor u invullen.
Vier soorten afgeleide bestanden die na beëindiging blijven bestaan
Stems en projectbestanden die u hebt aangeleverd, dragen meestal meer dan één recht. Op de compositie en de tekst rust auteursrecht; op de opname rusten daarnaast de naburige rechten van de uitvoerende kunstenaars en van de producent van het fonogram. Als er sessiemuzikanten, een coproducent of een mede-auteur bij betrokken waren, bent u niet de enige die over die bestanden gaat. Of de licentie om ze te gebruiken met de licentie op de tracks eindigt, hangt ervan af of de voorwaarden de stems onder dezelfde verlening brengen; staan zij daar als een aparte upload met een eigen licentie, dan loopt die eigen licentie door. Het bestand zelf verdwijnt in beide gevallen niet vanzelf. Wat telt is of het contract een verplichting tot verwijdering bevat en een schriftelijke bevestiging daarvan verlangt.
Remixes en bewerkingen door het platform of door andere gebruikers vallen onder de verveelvoudiging zoals artikel 13 Auteurswet die omschrijft: iedere gehele of gedeeltelijke bewerking of nabootsing in gewijzigde vorm die niet als een nieuw, oorspronkelijk werk moet worden aangemerkt. Dat artikel wijst op zichzelf geen tweede rechthebbende aan. Een bewerker krijgt alleen een eigen auteursrecht voor zover zijn bijdrage voldoende oorspronkelijk is. Wie dat recht daarna houdt, is een aparte vraag: artikel 7 Auteurswet wijst bij werk dat in dienstverband is vervaardigd de werkgever als maker aan, artikel 8 Auteurswet doet iets anders en wijst de rechtspersoon aan die een werk als van haar afkomstig openbaar maakt zonder daarbij een natuurlijke persoon als maker te vermelden, en buiten die twee routes gaat het recht alleen over door een overdracht. Een opdracht of een betaalde bestelling verplaatst het auteursrecht op zichzelf niet. Waar de drempel wél wordt gehaald en er niets is overgedragen, kunnen er voor het online houden of het verwijderen van dat ene bestand meerdere toestemmingen nodig zijn, terwijl daarover niets is afgesproken. Hoe scherp de oorspronkelijkheidsdrempel ligt, liet de MJ-analyse van sampleclearance na het pastiche-arrest zien: bij een fragment van enkele seconden lopen de rechten op de master en op de compositie al uiteen. En waar de aanlevering door een remix engineer gaat over de toestemmingen die vóór een release moeten kloppen, gaat het hier om het spiegelbeeld: welke van die toestemmingen na uw vertrek nog doorlopen, en op wiens server het materiaal dan staat.
Previews, fragmenten en promotiemateriaal die het platform heeft gemaakt, zijn verveelvoudigingen van uw werk die het platform meestal mocht maken zolang de licentie liep. Wanneer die licentie eindigt, moet het voortgezette gebruik stoppen: de preview hoort dan uit de app en van de promotiekanalen. Het wissen van de opgeslagen kopieën is een tweede vraag, want daarvoor is een contractuele of andere rechtsgrond nodig, en die staat er zelden. Veel voorwaarden bevatten bovendien een aparte, ruimere licentie voor promotie die de beëindigingsclausule niet noemt en die daardoor gewoon doorloopt.
Data en modellen die met uw materiaal zijn gemaakt, vormen de vierde soort, en die vraagt om meer onderscheid dan zij meestal krijgt.
Vier categorieën binnen die ene modelclausule: kopieën, embeddings, parameters en aanbevelingsdata
De trainingskopie is een gewone reproductie van uw bestand en valt onder dezelfde vragen als elke andere kopie: mocht zij worden gemaakt, en moet zij bij beëindiging worden gewist. Een embedding of akoestisch profiel is een afgeleide vectorvoorstelling waaruit het werk niet zonder meer te reconstrueren is; of zij een verveelvoudiging oplevert, is per systeem verschillend en niet in het algemeen vast te stellen. Modelparameters van een getraind netwerk zijn opnieuw iets anders: uw werk is daar niet als bestand in terug te vinden, en het weghalen van één bijdrage vraagt om een eigen maatregel, zoals een unlearning-techniek, een gedeeltelijke of volledige hertraining, of de contractuele afspraak dat het materiaal bij een volgende trainingsronde niet opnieuw wordt gebruikt. Wat in een concreet systeem mogelijk is, kunt u niet aannemen; dat is een vraag die u stelt en laat beantwoorden. Aanbevelings- en gebruiksdata ten slotte gaan over luistergedrag rond uw tracks; zij raken het gegevensbeschermingsrecht voor zover het om persoonsgegevens gaat, en daarnaast gewoon de contractuele vraag wie die data na beëindiging nog mag gebruiken. Dat het maakproces zelf inmiddels als bewijsstuk wordt bewaard, beschreef MusicaJuridica op 6 augustus 2026 in de analyse over promptlogs, projectbestanden en de werkaanmelding; de spiegelvraag hier is wat het platform van datzelfde materiaal bewaart. In de platformvoorwaarden die wij in scans tegenkomen worden deze vier categorieën zelden benoemd en meestal in het geheel niet in de beëindigingsbepaling geregeld; dat is een waarneming uit onze eigen praktijk en geen marktbrede meting. Dat het onderwerp geld waard is geworden, blijkt wel uit de onderhandelingspraktijk die M&R op 6 augustus 2026 beschreef, waar trainingsrechten in labeldeals als afzonderlijke inkomstenstroom op tafel kwamen. Wat u daarover afspreekt, hoort per categorie te worden opgeschreven, en anders blijft het bij een woord in een opsomming.
Welke drie dingen de verwijderingsclausule ongeregeld laat: reikwijdte, bewijs en sublicenties
De clausule regelt het moment. Zij regelt niet de reikwijdte: welke bestanden, bij wie, met welke termijn. Zij regelt evenmin de bewijsvraag: hoe u achteraf vaststelt dat het materiaal weg is. En zij zegt niets over wat het platform in de tussentijd rechtsgeldig aan derden heeft gelicentieerd, bijvoorbeeld een sublicentie aan een streamingdienst of een remixlicentie aan een andere gebruiker. Of zulke sublicenties met uw opzegging eindigen, hangt van drie dingen tegelijk af: wat de hoofdlicentie daarover bepaalt, wat er in de sublicentie zelf staat, en welk recht op die sublicentie van toepassing is. Regelt geen van die drie het, dan staat de uitkomst niet vast, en een uitkomst die niet vaststaat duurt in de praktijk lang. Voor de artiest lopen daardoor twee vragen uiteen: of hij mag vertrekken, en of zijn materiaal met hem meegaat.
De beëindigingsclausule die stems, remixes, previews en sublicenties bij naam noemt
Een beëindigingsbepaling die haar werk doet, noemt de afgeleide bestanden bij naam: stems, projectbestanden, remixes en bewerkingen, previews en promotiemateriaal, en de vier categorieën data en modellen hierboven. Zij geeft een termijn, bijvoorbeeld dertig dagen na verwijdering van de tracks, waarbinnen het platform die bestanden verwijdert of aan u overdraagt, en zij vraagt om een schriftelijke bevestiging. Zij bepaalt dat sublicenties aan derden eindigen op hetzelfde moment, of dat het platform u meldt welke sublicenties doorlopen en tot wanneer. En zij bepaalt wat er met remixes van andere gebruikers gebeurt: doorlopen onder een eigen licentie die u vooraf hebt goedgekeurd, of offline op uw verzoek. Zo'n bepaling kost bij het tekenen één alinea en scheelt bij het vertrek maanden correspondentie.
Drie zinnen om vandaag na te lezen in uw platformcontract
- De beëindigingsclausule: eindigt de licentie bij verwijdering van de tracks, en staat er iets over afgeleide bestanden?
- De promotie- en bewerkingslicentie: mag het platform previews, fragmenten of remixes maken, en tot wanneer?
- De sublicentiebepaling: mag het platform uw materiaal aan derden doorlicentiëren, en wat gebeurt daarmee bij beëindiging?
Wie die drie zinnen niet snel vindt, kan het contract laten doorlichten met de contractscan van MusicaJuridica. De scan leest de voorwaarden vanuit uw positie als artiest of producer, markeert de beëindigings-, bewerkings- en sublicentiebepalingen en benoemt wat ontbreekt. Daarna weet u wat u vraagt voordat u de tracks verwijdert. Bronnen zijn geraadpleegd op 4 september 2026.