Veel voorwaarden van label-platforms en distributiediensten koppelen de duur van de licentie aan de aanwezigheid van uw muziek: de licentie eindigt automatisch op het moment dat u uw tracks verwijdert. Dat klinkt als een schone breuk. In de praktijk is het dat zelden, omdat er tegen die tijd meer bestaat dan de tracks zelf: stems die u hebt aangeleverd, remixes die het platform of een andere gebruiker heeft gemaakt, previews, mash-ups, en soms data of modellen die met uw materiaal zijn gemaakt. Over die afgeleide bestanden zwijgt de beëindigingsclausule meestal, en zwijgen is in het contractenrecht geen vrijbrief in uw voordeel.

Wat artikel 2 Auteurswet regelt, en waar het ophoudt

Artikel 2 Auteurswet bepaalt dat het auteursrecht kan worden overgedragen en dat de maker een licentie kan verlenen. Het derde lid stelt daarbij drie eisen met elk een eigen bereik: de overeenkomst tot overdracht of tot een exclusieve licentie wordt schriftelijk aangegaan; zo'n overdracht of exclusieve licentie door de maker zelf omvat alleen de uitdrukkelijk vermelde bevoegdheden en wat daaruit noodzakelijkerwijs voortvloeit; en de levering bij een overdracht gebeurt bij akte. Een platform- of distributielicentie is doorgaans niet-exclusief. Artikel 2 lid 3 geeft voor een gewone niet-exclusieve licentie geen eigen regel van beperkte uitleg. Wat er dan wel geldt, is de uitleg van de overeenkomst zelf, samen met het dwingende auteurscontractenrecht en het gewone verbintenissenrecht.

Waar de afgeleide bestanden blijven en wat u daarover kunt afspreken

Het artikel loopt de vier soorten afgeleide bestanden langs die na een beëindiging blijven bestaan, en splitst de vierde soort verder uit in trainingskopieën, embeddings en akoestische profielen, modelparameters en aanbevelingsdata, omdat die vier juridisch niet hetzelfde zijn. Per soort staat welke vraag u moet stellen: wie is de maker, wie heeft de bestanden, welke licentie is erop gegeven, en wat zegt het contract over teruggave of vernietiging. Daarna volgt de clausule die het gat sluit: een beëindigingsbepaling die niet alleen de tracks maar ook de afgeleide bestanden noemt, met een termijn voor verwijdering en een bevestiging achteraf. Een goede beëindigingsclausule noemt de afgeleide bestanden bij naam. Het artikel behandelt daarnaast de sublicenties die het platform aan streamingdiensten en aan andere gebruikers kan hebben verleend en die met uw opzegging niet vanzelf eindigen. Voor wie al een platformcontract heeft getekend, laat het artikel zien welke drie zinnen u nu kunt nalezen, en waar de contractscan van MusicaJuridica die zinnen voor u opzoekt.

Als het label failliet gaat, stopt de exploitatie zelden meteen. De catalogus blijft bij de distributeur staan, de streams lopen door en pas bij de eerstvolgende afrekening blijkt dat er niets meer wordt uitbetaald. De artiest wil dan twee dingen weten: van wie is de opname, en mag hij de bestanden ophalen. Het probleem lijkt op dat van stilliggend repertoire , met een curator ertussen.

Artikel 37 lid 1 Faillissementswet: termijnstelling en het beperkte rechtsgevolg

Een platencontract is een wederkerige duurovereenkomst die op de dag van de faillietverklaring door beide partijen deels is nagekomen. Artikel 37 lid 1 Faillissementswet geeft de wederpartij daarvoor één instrument: een schriftelijke termijnstelling waarin de curator wordt gevraagd zich bereid te verklaren de overeenkomst gestand te doen. Blijft die verklaring uit, dan verliest de curator uitsluitend het recht om zelf nakoming te vorderen. De overeenkomst eindigt niet, de rechten vallen niet terug en er ontstaat geen aanspraak op afgifte van de mastersessies. Terugval moet uit het contract komen, uit een ontbinding op zelfstandige grond, of uit een afspraak met de curator.

Nebula (2006), Berzona (2014) en Credit Suisse/Jongepier (2018) als één lijn

In Nebula (HR 3 november 2006, NJ 2007/155) besliste de Hoge Raad dat een faillissement bestaande wederkerige overeenkomsten niet wijzigt, maar dat een schuldeiser zijn rechten daarna niet kan blijven uitoefenen alsof er geen faillissement was. De brede lezing daarvan is later teruggenomen. In Berzona (HR 11 juli 2014, NJ 2014/407) mag de curator betaling, afgifte of vestiging van een recht passief laten liggen, maar krijgt hij door het faillissement geen bevoegdheid die de wet of de overeenkomst hem niet geeft. In Credit Suisse/Jongepier (HR 23 maart 2018, NJ 2018/290) staat dat met zoveel woorden voor licenties: de curator mag een vóór het faillissement verleende licentie niet intrekken. Het artikel loopt die grens handeling voor handeling na en scheidt de royalty's in vier posities, van vóór het faillissement opgebouwde aanspraken tot nieuwe prestaties op verzoek van de curator.

Vier rechtslagen achter één opname

"De masters" dekt vier verschillende dingen. Het auteursrecht op compositie en tekst kent in artikel 2 lid 3 Auteurswet een akte-eis voor overdracht, exclusieve licentie en levering. Het naburig recht van de uitvoerend kunstenaar en het producentenrecht op het fonogram volgen artikel 9 Wet naburige rechten, dat schriftelijkheid eist en voor de levering opnieuw een akte. Wie producent van fonogrammen is, is bovendien een feitelijke vraag: artikel 1 sub d Wnr wijst degene aan die het fonogram voor de eerste maal vervaardigt of doet vervaardigen, wat een zelf producerende artiest tot rechthebbende kan maken. De vierde laag heeft geen artikelnummer: wie de multitracks, de mastersessies en het distributieaccount beheert, kan technisch handelen, wat nog niet bepaalt wie mag reproduceren of uitbrengen. Het artikel behandelt de vier documenten die de uitkomst jaren eerder vastleggen en de stappen voor de eerste twee weken na de uitspraak.

Een reclamespot is voor de Auteurswet een filmwerk, en dat brengt een bijzondere regeling mee. Artikel 45d lid 1 laat de makers van een filmwerk geacht worden hun exploitatierechten aan de producent te hebben overgedragen, ook zonder akte, tenzij schriftelijk anders is afgesproken. Voor de regisseur en de cameraman is de rechtenpositie daarmee in beginsel geregeld. Voor de muziek niet: de tweede volzin van dezelfde bepaling zondert de maker van de muziek en de maker van de bijbehorende tekst uitdrukkelijk uit. Bij bestaand repertoire speelt bovendien dat een componist uit 2019 geen maker is van een spot uit 2026 en dus hoe dan ook buiten het artikel valt.

Vier partijen, twee rechtenstrengen

De compositiekant loopt via de componist, de tekstschrijver en de uitgever. De opname staat daar zelfstandig naast: artikel 6 lid 1 sub a van de Wet op de naburige rechten geeft de fonogramproducent het uitsluitend recht op reproductie van zijn fonogram, en artikel 2 lid 1 sub b geeft de uitvoerende kunstenaar hetzelfde recht ten aanzien van de opname van zijn uitvoering. Een bestaande opname onder beeld zetten is een reproductie. De synclicentie voor een reclamespot vraagt daarom toestemming aan beide kanten van het nummer, en de vergoedingsregeling van artikel 7 WNR vult dat gat niet, omdat die op openbaarmaking ziet en niet op reproductie.

Waarom een Buma-licentie de zaak niet afdekt

Buma int voor de openbaarmaking van muziekwerken, het recht dat wordt aangesproken wanneer de omroep of het platform de spot vertoont. Stemra beheert het verveelvoudigingsrecht, waaronder het samenbrengen van muziek met beeld. Voor reclamegebruik loopt de aanvraag langs de rechthebbende zelf, die toestemming kan weigeren. Het bureau dat op de uitzendlicentie van de omroep vertrouwt, mist precies de kant die in reclame het meeste kost.

De grens die geen clausule wegneemt

In een spot wordt vrijwel altijd gesneden, verschoven en soms opnieuw ingezongen. Van het recht van artikel 25 lid 1 sub c Auteurswet om zich tegen wijzigingen te verzetten kan de componist afstand doen. Van sub d, het recht zich te verzetten tegen aantasting die zijn eer of naam kan schaden, noemt lid 3 geen afstandsmogelijkheid. Een clausule waarin de componist afstand doet van al zijn persoonlijkheidsrechten reikt op dat punt niet zo ver als zij belooft. Dit artikel loopt de zes punten langs die een reclamesync vastlegt: werk en opname, de tekenende partijen, de gebruiksvormen, termijn en territorium met een prijs voor verlenging, de bewerkingsvrijheid en haar grens, en exclusiviteit.