Splitsheet na een co-writingsessie: wanneer schrijvers samen het auteursrecht op een song hebben, waarom de aandelen in beginsel gelijk zijn (3:166 BW) en wat Buma/Stemra bij botsende claims doet

Een producer, een topliner en een gitarist schrijven op een zaterdag samen een song. Om zeven uur staat er een demo, maar niemand heeft iets op papier gezet. Drie maanden later wil een label het nummer uitbrengen en vraagt het wie de schrijvers zijn en in welke verhouding. Dan blijkt dat ieder een ander getal in zijn hoofd heeft. Wat zegt het recht als er geen afspraak is?

Gemeenschappelijk auteursrecht en gelijke delen (artikel 3:166 BW)

Maken meerdere mensen samen een song en zijn hun creatieve bijdragen niet te scheiden, dan hebben zij volgens de gangbare opvatting een gemeenschappelijk auteursrecht; ieder van hen kan dat recht handhaven (artikel 26 Auteurswet). Bij een co-writingsessie waarin melodie, tekst en akkoorden over en weer worden bijgeschaafd, kan dat goed het geval zijn. De aandelen zijn dan in beginsel gelijk, tenzij uit de verhouding tussen de schrijvers iets anders volgt (artikel 3:166 lid 2 BW). In veel schrijfkamers in Nashville geldt een gelijke verdeling als gebruik; in Nederland is zij het wettelijke uitgangspunt. Wie een andere verhouding wil, legt die het best schriftelijk vast in een splitsheet na een co-writingsessie.

Wie beslist over sync en overdracht, en wat Buma/Stemra met een conflict doet

Over een overdracht aan een uitgever of een exclusieve licentie beslissen de schrijvers samen (artikel 3:170 BW). Wel kan ieder over zijn eigen aandeel beschikken en het bij een eigen uitgever onderbrengen (artikel 3:175 BW). Bij Buma/Stemra moet de aangemelde verdeling op honderd procent uitkomen. Spreken de aanmeldingen elkaar tegen, dan kan uitkering voor het betwiste deel van de verdeling van royalty's worden aangehouden tot de schrijvers het eens zijn. Het artikel vergelijkt de Nederlandse regels met die voor mede-auteurs in de Verenigde Staten en sluit af met zes punten die op een splitsheet horen, van de verdeling in procenten tot de vraag wie over een synclicentie beslist.

Read More

Opt-out bij Buma/Stemra vóór 30 september 2026: vijf rechtencategorieën die een componist zelf kan beheren, artikel 2a Wtcbo, en waarom een lid geen 'rechtenvrije' opdrachtmuziek kan beloven

Een verzonnen maar herkenbaar voorbeeld: een gamestudio vraagt een componist om een score met wereldwijde buy-out en de zin "vrij van Buma/Stemra-claims". De componist is lid van BumaStemra en heeft zijn uitvoeringsrecht en mechanisch recht via het exploitatiecontract al aan de organisatie overgedragen. Die belofte kan hij dus niet nakomen: de studio heeft voor het gebruik nog steeds een licentie van BumaStemra nodig, en de componist heeft een garantie afgegeven die hij niet kan waarmaken. Wie dat zelf wil regelen, heeft bij BumaStemra één instrument, de opt-out per rechtencategorie, en het wijzigingsformulier daarvoor moet ieder jaar uiterlijk op 30 september binnen zijn.

Vijf categorieën, per categorie en niet per werk

BumaStemra kent vijf hoofdcategorieën die een lid uit zijn exploitatiecontract kan halen: events, RTV en simulcasting, achtergrondmuziek, mechanisch en online; alleen voor online kan per subcategorie worden gekozen. De opt-out per rechtencategorie geldt voor de hele catalogus van dat lid, dus wie mechanisch uitsluit om één game-score buy-out-proof te maken, haalt ook de synchronisatie van al zijn andere tracks bij Stemra weg. Daarnaast kan een lid zich voor een beperkt aantal landen aansluiten. Wijzigen kan jaarlijks met drie maanden opzegtermijn, waarna de nieuwe keuze bij de jaarwisseling ingaat.

Artikel 2a Wtcbo en artikel 5 Richtlijn 2014/26/EU

De regeling is de uitwerking van artikel 2a van de Wet toezicht en geschillenbeslechting collectieve beheersorganisaties, de omzetting van artikel 5 van Richtlijn 2014/26/EU: de rechthebbende kiest zelf welke organisatie welke rechten of categorieën voor welke landen beheert, mag zelf licenties verlenen voor niet-commercieel gebruik, en kan de machtiging geheel of gedeeltelijk beëindigen met een opzegtermijn van ten hoogste zes maanden. Bedragen voor gebruik van vóór de beëindiging blijven aan de rechthebbende toekomen.

Wat de opt-out doet met uitgever, co-writer en opdrachtgever

Een opt-out raakt de muziekuitgever, afhankelijk van wat aan hem is overgedragen en van de afrekenafspraken en een eventuele aansluit- of meldplicht in het publishingcontract; de co-writer, wiens aandeel bij BumaStemra blijft zodat de opdrachtgever alsnog een licentie nodig heeft; en de opdrachtgever, die pas na een effectieve opt-out, voor die categorieën en landen en voor zover de componist zelf over de rechten beschikt, een echte buy-out kan kopen. Voor wie de categorie-opt-out te grof is, bestaan vier kleinere regelingen: UGC-whitelisting bij volledig eigendom, Creative Commons voor niet-commercieel gebruik, eigen muziek op de eigen website en Eigen Werk in Eigen Beheer bij Stemra. Het artikel sluit af met zes vragen die een componist beantwoordt voordat het wijzigingsformulier vóór 30 september de deur uitgaat.

Read More

Het maakproces wordt bewijsstuk: promptlogs, projectbestanden en de werkaanmelding

Binnen vijf dagen verschoof het speelveld voor iedereen die muziek aanmeldt bij een rechtenorganisatie. Op 31 juli 2026 oordeelde de rechtbank in München in eerste aanleg dat AI-generator Suno inbreuk maakte door zonder licentie op beschermde nummers te trainen; het is de eerste Europese uitspraak ten gronde over AI-training met muziek. Op 2 augustus werden de transparantieverplichtingen van de AI-verordening van kracht. En op 4 augustus verving de Koreaanse auteursrechtorganisatie KOMCA haar totaalverbod op AI-werken door een verklaringsplicht: wie aanmeldt, zegt voortaan welke tools zijn gebruikt, waar in het proces, en wat de eigen creatieve bijdrage was.

Waarom Seoul ook Amsterdam raakt

KOMCA staat via CISAC in een netwerk van ruim tweehonderd rechtenorganisaties die elkaars repertoire op basis van wederkerigheidscontracten vertegenwoordigen. Een registratiestandaard uit Seoul kan daardoor ook buiten Korea gaan meetellen, zonder dat er ergens een wet voor nodig is. De aanleiding was ontnuchterend: de Koreaanse rekenkamer vond in een steekproef dat 60,9 procent van de onderzochte nieuwe aanmeldingen waarschijnlijk met AI-hulp was gemaakt. Nederland kent nog geen verklaringsplicht bij de werkaanmelding, maar de onderliggende toets van de Auteurswet, menselijke creatieve keuzes, bestaat hier al lang. Het verschil zit straks in wie zijn verhaal kan onderbouwen.

Het maakproces als bewijsstuk

Daarmee wordt het maakproces zelf juridisch relevant materiaal. DAW-projectbestanden, versiegeschiedenis, promptlogs, de bronlijst van samples en stems, en een splitsheet die het AI-aandeel benoemt vormen samen een maakproces-dossier waarop een latere verklaring kan steunen. Het artikel zet op een rij wat er precies is besloten in München, Brussel en Seoul, waarom het verklaringsmodel hybride makers juist registreerbaar maakt, en welke zes stukken per track het verschil maken tussen een aanmelding die standhoudt en één die wordt teruggedraaid.

Garanties lezen na de Suno-uitspraak

Ook lopende publishing-, label- en distributiecontracten verdienen een tweede lezing: de originaliteitsgarantie die daar vrijwel altijd in staat, kan claims over trainingsdata bij de maker neerleggen. Het artikel besluit met de vraag hoe die garanties zich verhouden tot een productieproces waarin de machine meeschrijft en de mens kiest.

Read More

Clearance van Muziek in Videoclips: Hoe zit dat Juridisch?

Hoe regel ik de rechten van muziek die ik wil gebruiken in een film of een game? Syncen van beeld en geluid, hoe zit dat juridisch? Bij wie moet ik zijn voor een licentie voor gebruik van een dancetrack in een reclamespotje of een muziekvideo? En zitten er ook intellectuele eigendomsrechten op de videoclip zelf?

Syncen van beeld met geluid

U mag niet zonder toestemming van de componist, tekstschrijver en de uitvoerende artiesten muziek met video synchroniseren en uploaden, ook niet naar uw eigen website laat staan naar social media. De makers hebben een verbodsrecht en een vergoedingsrecht. Dat volgt uit de Auteurswet en de Wet naburige rechten. Er zal toestemming moeten worden gevraagd voor het muziekgebruik, online en offline. In de vorm van een schriftelijk licentiecontract waarin staat onder welke voorwaarden u beeld met geluid mag combineren en commercieel exploiteren. Dit geldt ook voor Youtube en Vevo muziekvideo’s. U krijgt gedurende het clearance-traject voor de videoclip met verschillende partijen rechthebbenden te maken zoals platenlabels, uitgeverijen (publishers), muzikanten, nabestaanden alsook Buma/Stemra.

Clearance-traject videoclip: verschillende partijen

Door de clearance van de muziekrechten correct te regelen voorkomt u auteursrechtenclaims, takedowns, verwijderde social media accounts en aansprakelijkheid nadat u de videoclip heeft geüpload. Er bestaan geen standaardtarieven voor het syncen van muziek met beeld. Hierover kan worden onderhandeld. Ook kan toestemming geweigerd worden vanwege het verbodsrecht van de componist. Er kunnen dus geen garanties worden gegeven. Hou daarom altijd een alternatief achter de hand en zorg dat u de clearance ruim voor de project deadline in werking zet. Wij kunnen u hierbij terzijde staan.

Syncen: bij wie liggen de muziekrechten?

Stap 1 is dat wij uitzoeken waar de muziekrechten van de titel liggen en bij wie u vervolgens moet zijn. Er kunnen vervolgens schriftelijke afspraken worden gemaakt over zaken als looptijd, exclusiviteit, territorium en MFN Clausules (Most Favored Nations), hetgeen wil zeggen dat er bij een situatie waarin bijvoorbeeld de publishingrechten versnipperd zijn over 5 uitgeverijen, alle publishers zich conformeren aan de hoogste vraagprijs op basis van 100% uitgaverechten. Bij MFN gaat het derhalve om gelijke behandeling van de rechthebbenden, onafhankelijk van ieders rechtenpercentages.

Read More

Trump mag muziek Rolling Stones niet gebruiken tijdens verkiezingscampagne

Deze blog is een transcript van een live radio 3FM interview dat mr. Mauritz Kop op maandag 6 juli 2020 bij BNN/VARA gaf over muziekrechten en President Donald Trump. Dit naar aanleiding van bekende artiesten als Adele, de Rolling Stones, Tom Petty en Neil Young, die niet willen dat de Amerikaanse president hun muziek gebruikt in zijn verkiezingscampagne. Een succesvol verbod is mogelijk via een uitzondering op de Ascap/BMI "Political Entities License". Uitleg over muziekrechten, licenties en publiek domein in Europa en de Verenigde Staten. Ook aandacht voor IP en artificiële intelligentie.

Wat zijn muziekrechten eigenlijk?

Muziekrechten zijn een verschijningsvorm van intellectuele eigendomsrechten. Muziekrechten worden beschreven in de Auteurswet en de Wet naburige rechten. Zoals rechten van een componist, tekstdichter, uitvoerend muzikant en audioproducent. Zie het als een regenboog van rechtenlagen waarbij elke kleur symbool staat voor een bepaald soort recht, afhankelijk van iemands rol bij het ontstaan van een compositie, lyrics en de audiomaster. In het muziekrecht gaat het vaak over licenties, om toestemming krijgen voor muziekgebruik.

Belangrijker nog, wat kun je ermee?

Deze rechten geven de eigenaar het exploitatierecht, het recht om gebruik door een ander te verbieden en het recht om op te treden tegen derden die het zonder toestemming gebruiken. Auteurs hebben dus een vergoedingsrecht en een verbodsrecht.

Hoe krijg je die rechten? Moet je daarvoor muziek uitbrengen?

Nee, dan verlies je ze juist vaak, met name als je een onevenwichtig contract tekent. Auteursrechten ontstaan vanzelf, als je iets origineels maakt waarbij je creatief bent geweest. Het gaat om een minimum aan creatieve handelingen en originaliteit.

Zit er een leeftijd aan? Stel een artiest zou muziek maken en is 16 jaar? Gaat het dan naar hem/haar of de ouders?

Er zit geen leeftijd aan, wel moet je 18 jaar oud zijn om een muziekcontract rechtsgeldig te kunnen ondertekenen. Anders moeten ouders tekenen als wettelijk vertegenwoordigers. Daarnaast moet je een mens zijn en geen machine. Een slimme robot die muziek produceert krijgt geen auteursrechten. Die muziek komt direct in het publiek domein. Dat onderwerp sluit aan op mijn onderzoeksopdracht aan Stanford University in Silicon Valley, Californië. Dit onderzoek heeft ook met IP te maken en zoekt naar een optimaal innovatieklimaat in zowel Europa als de VS waarbij de maatschappelijke impact van transformatieve technologie zoals AI, quantum computing, blockchain en VR in balans wordt gebracht, met respect voor onze grondrechten en democratische waarden. Ik focus me daarbij op 3 sectoren: Pharma, Voeding en Entertainment, Media en Kunst. Allemaal 1e levensbehoeftes dus! Onderzoeksoutput gaat in de vorm van gepubliceerde artikelen direct naar Brussel en Washington, zodat politici en wetgevers een breder scala aan effectieve beleidsmogelijkheden voorgeschoteld krijgen om uit te kiezen.

Read More

Het komt in de beste families voor...

Strijd over de muzikale nalatenschap van Johnny Hallyday

In deze blog bespreek ik kort een kwestie die momenteel speelt over de muzikale nalatenschap van de Franse Elvis, Johnny Hallyday. Bij de erven van deze onlangs overleden zanger is onenigheid ontstaan over de auteursrechten op de liedjes. Het conflict speelt tussen de weduwe Laetitia en kinderen Laura en David, die zijn voortgekomen uit een eerder huwelijk. Laura en David vragen een rechtbank in Parijs om voor recht te verklaren dat zij de enige rechthebbenden zijn. En daarmee de exploitatierechten bezitten. Dit op basis van een Frans testament.

Waarom ontstaat er ruzie over de erfenis?

Ruzie over een erfenis komt natuurlijk in de beste families voor. Als nabestaanden van supersterren vechtend over straat rollen dan pikt de media dat op. Het gaat om veel geld, om emotie en rouwverwerking, dat spreekt mensen tot de verbeelding. Daardoor heeft het nieuwswaarde.

In dit geval gaat het ook nog eens om tientallen miljoenen euro’s aan auteursrechten.

Read More

Kleinrecht en Grootrecht bij Theater en Musicals

Een producent die met zijn Buma-licentie een musical denkt te mogen opvoeren, komt bedrogen uit; een orkest dat losse musicalsongs programmeert, hoeft juist níet bij de uitgever aan te kloppen. Het verschil heet kleinrecht en grootrecht — twee begrippen die buiten het theater nauwelijks bekend zijn, maar bepalen wie toestemming geeft, wie onderhandelt en wie verdient. Voor producenten, gezelschappen, componisten, orkesten en schouwburgen.

Buma-loket of onderhandelingstafel

Gewoon concertgebruik loopt collectief via Buma/Stemra: licentie, setlist, klaar. Maar voor muziekdramatische werken — opera, musical, ballet, muziektheater — beheert Buma de rechten niet: de producent regelt de opvoeringsrechten rechtstreeks bij de rechthebbenden, via uitgever of agent. Dat is geen formaliteit maar een onderhandeling over royalty's per voorstelling, speelperiodes, territoria en goedkeuringsrechten.

De grensgevallen

Een concertante avond musicalsongs is kleinrecht; zodra er met personages en verhaallijn wordt gespééld, schuift de uitvoering naar het grootrecht. De jukebox-musical vergt aparte toestemming voor de dramatisering van bestaande hits, en vertalingen en bewerkingen kennen hun eigen goedkeuringsketen — tot de keuze van de vertaler aan toe.

Voor makers én producenten

Componisten en tekstdichters: leg vast wie uw grootrechten beheert en houd goedkeuringsrechten; dezelfde partituur kan langs twee kassa's lopen. Producenten: kwalificeer vroeg, contracteer de héle rechtenstapel (ook choreografie en orkestraties) en vergeet het gewone kleinrecht voor randgebruik niet. Wat er gebeurt als rechten aflopen leest u in onze blog over auteursrecht en leenrecht.

Read More

Gastcollege Intellectueel Eigendom Conservatorium Maastricht

Conservatorium Maastricht: Vooruitstrevend en Internationaal Georiënteerd

Het Conservatorium Maastricht vroeg ons onlangs om een twee uur durend Engelstalig gastcollege te geven over de wereld van muziekrechten en muziekcontracten. Aan een internationaal gezelschap van studenten Klassiek/Jazz, in het kader van het vak muzikaal ondernemerschap. Leerdoel was om de jonge musici inzicht te geven in voor hen relevante aspecten van het auteursrecht.

Musicus als ondernemer

Aan dergelijke initiatieven verlenen wij uiteraard graag onze medewerking. Het is immers belangrijk om conservatoriumstudenten voor te bereiden op de juridische en bedrijfsmatige kant van de muziekindustrie. En om bruggen te slaan tussen verschillende disciplines.

Read More

Factsheet Muziekrechten voor DJ's, Producers, Labels, Auteurs en Artiesten

Over muziekrechten zoals mechanische rechten, uitvoeringsrechten, auteursrechten en naburige rechten

In Nederland kennen we verschillende soorten muziekrechten. Muziekrechten zijn een verschijningsvorm van intellectuele eigendomsrechten en worden doorgaans onderverdeeld in auteursrechten en naburige rechten. Deze rechten, waaronder verbodsrechten en een aantal vergoedingsrechten, worden achtereenvolgens beschreven in de Auteurswet en de Wet Naburige Rechten. Niet alle exploitatierechten vindt men met zoveel woorden terug in de wet: sommige vinden hun oorsprong in de gewoonte of de praktijk, andere ontstaan door voortschrijdende technologie.

Hieronder in vogelvlucht een overzicht van de verschillende vergoedingsrechten binnen het muziekrecht. Uitgangspunt is het onderscheid tussen auteursrechten op de compositie (A) en naburige rechten op de uitvoering of de master (B).

Read More