'Ethisch getrainde' AI-muziektools in 2026: wat u als producer aan uw label kunt garanderen onder artikel 15o Auteurswet en artikel 53 AI-verordening

Suno zegt dat zijn nieuwe V6-modellen van de grond af zijn getraind op gelicentieerde muziek van Warner, BMG en Believe, Moises traint naar eigen zeggen alleen op wat het licentieert of zelf maakt, en Voice Swap AI laat zijn stemmodellen certificeren door Fairly Trained. MusicRadar zette die claims op 19 september 2026 op een rij onder de kop "ethische AI", met de waarschuwing van Voice Swap-directeur Ausrine Skarnulyte dat het woord een marketingterm wordt zodra ieder bedrijf de inhoud zelf mag bepalen. Voor een producer die met zo'n tool een stem of een demo maakt en die aan een label levert, is de vraag wat dat etiket juridisch waard is en wat hij op grond daarvan kan garanderen.

Een privéclaim, en wat de wet zelf eist

Geen Nederlandse of Europese wet kent het begrip "ethisch getraind": Fairly Trained is een private certificering, de Roland/Universal-principes zijn zelfregulering en "licensed data" is een mededeling over de eigen inkoop. Een onjuiste claim kan misleidende reclame zijn (artikel 6:194 BW) of een beroep op dwaling dragen, en of zij binnen het contract met de tool een garantie oplevert, hangt af van de toezeggingen en de uitleg van de overeenkomst; de voorwaarden van Suno sluiten garanties juist uit. Wat de wet wél regelt, staat in artikel 15o Auteurswet: reproductie voor tekst- en datamining is toegestaan bij rechtmatige toegang, tenzij de rechthebbende zijn recht uitdrukkelijk op passende wijze heeft voorbehouden, bij online beschikbaar gestelde werken met machineleesbare middelen. Daarbovenop verlangt artikel 53 lid 1 van de AI-verordening sinds 2 augustus 2025 van aanbieders van modellen voor algemene doeleinden een auteursrechtbeleid dat dat voorbehoud eerbiedigt en een openbare samenvatting van de trainingsinhoud (modellen die vóór die datum op de markt waren hebben tot 2 augustus 2027), en sinds 2 augustus 2026 verplicht artikel 50 lid 2 aanbieders van AI-systemen tot machineleesbare markering van synthetische audio, met uitzonderingen en overgangsregels.

Wie de output bezit en wat u het label garandeert

Op output waarin onvoldoende menselijke creatieve keuzes tot uitdrukking komen, ontstaat naar Nederlands en Europees recht geen auteursrecht; de clausule "u bezit uw output" regelt alleen de verhouding met de aanbieder, die zichzelf bovendien ruime licenties en voorwaarden voor commercieel gebruik voorbehoudt. Wat de producer zelf toevoegt kan wél een werk zijn, en op de opname kan een naburig recht van de fonogrammenproducent rusten. De echte druk zit in de garantieclausule naar het label: onrechtmatige training is een inbreuk van de aanbieder, de master maakt zelf inbreuk als daarin beschermd materiaal is overgenomen zonder toestemming of wettelijke uitzondering, en alleen een ruim geformuleerde garantie laat de producer ook instaan voor een trainingsclaim die de aanbieder zelf niet garandeert. Het artikel eindigt met zes vragen die een producer beantwoordt voordat een AI-gemaakt element naar het label gaat.

Read More

Computer generated works: wie of wat is eigenaar?

Deze column is gepubliceerd op platform VerderDenken.nl van het Centrum voor Postacademisch Juridisch Onderwijs (CPO) van de Radboud Universiteit Nijmegen. https://www.ru.nl/cpo/verderdenken/columns/computer-generated-works-eigenaar/

Nieuwe technologieën roepen nieuwe juridische vragen op. Zo ook computers die creatieve werken maken. Wie of wat is de eigenaar van zo’n werk? Mauritz Kop geeft uitleg.

Machines uitgerust met artificiële intelligentie (AI) begeven zich op het terrein van de schone kunsten. Computers schilderen, schrijven en componeren er ijverig op los. Zo genereerde The Next Rembrandt een 3D-geprint meesterwerk, schilderde The Art and Artificial Intelligence Lab een levensechte Mona Lisa, schreef Kurzweils Cybernetic Poet klassieke sonnetten en produceerde Amper Music een complete muziek-cd. Alles in luttele seconden.

Auteursrechten vestigen is problematisch

Het is voorstelbaar dat er auteursrechten rusten op de voortbrengselen van AI-systemen zelf, zoals kunst, muziek, literatuur, uitvindingen, industriële toepassingen, algoritmes, code en andersoortige scheppingen. Men kan zich als wetgever de vraag stellen of er voor computer generated works sui generis categorieën rechten (met een korte looptijd en zonder persoonlijkheidsrechten) in het leven moeten worden geroepen.

Kunnen IE-rechten überhaupt AI-scheppingen beschermen?

De wet in haar huidige vorm erkent geen niet-menselijke auteursrechten. Auteurschap is fundamenteel verbonden met menselijkheid; met scheppingen van de menselijke geest. Dat vloeit bijvoorbeeld voort uit het bekende Infopaq-arrest van het EU Hof van Justitie uit 2009, al is dit arrest niet geschreven met machine learning en kunstmatige intelligentie in het achterhoofd. Is het dogmatisch en doctrinair correct om aan te nemen dat er geen copyright kan zijn op pure AI creations? AI is per slot van rekening niet menselijk en er is bovendien geen menselijke originaliteit en creativiteit aanwezig. Het korte antwoord luidt: ja.

Algoritmisch auteurschap: goed idee of niet?

In tegenstelling tot de benadering van de EU en de VS, heeft het Verenigd Koninkrijk een computer generated works-regime geïmplementeerd, wat betekent dat de programmeur van de AI het auteursrecht krijgt op de output van de machine. Met andere woorden: het VK, en recentelijk ook de Chinese rechter, breiden het menselijke auteurschap uit naar algoritmisch auteurschap.

AI-machine kan geen copyright bezitten

Auteursrechten kunnen alleen eigendom zijn van rechtssubjecten, dus personen of bedrijven. Een AI-machine kan zelf geen copyright bezitten op AI made creations omdat een AI-systeem geen rechtssubjectiviteit en ook geen rechtspersoonlijkheid bezit. AI-systemen kwalificeren als rechtsobject, niet als rechtssubject.

‘Publiek eigendom uit de machine’ en menselijke interventie

Menselijk auteurschap blijft het normatieve orgelpunt van het intellectuele eigendomsrecht. Delen van het meerlagige, uit het Romeinse recht afkomstige eigendomsparadigma kunnen relevant zijn voor AI. Voortbouwend op dit raamwerk is er een nieuw publiek domein model denkbaar voor AI creations and inventions die de autonomiedrempel overschrijden: res publicae ex machina (publiek eigendom uit de machine).

Read More