Een festival wil uw optreden opnemen en livestreamen: welke toestemming u geeft onder artikel 2 en 9 WNR en wie de liveopname bezit

Een gefingeerd voorbeeld: een band uit Nijmegen boekt een festivaloptreden voor de zomer van 2027. In de algemene voorwaarden bij het optreedcontract staat dat de artiest 'toestemming geeft voor het opnemen, uitzenden en online beschikbaar stellen van het optreden, in alle media, zonder aanvullende vergoeding'. Het festival streamt de set live, laat hem daarna terugkijken en knipt fragmenten voor sociale media. De band heeft ook een exclusief contract met een klein label. Wat geeft de band met die ene zin weg?

Welke toestemming het festival nodig heeft

Een muzikant die live speelt, is uitvoerende kunstenaar. Artikel 2 van de Wet op de naburige rechten geeft hem het uitsluitend recht om toestemming te geven voor het opnemen van zijn uitvoering, het reproduceren en verspreiden van die opname en het uitzenden of online beschikbaar stellen ervan. Het vastleggen van de set valt onder het opnamerecht; de livestream, het terugkijken en de fragmenten zijn openbaarmaking, en het knippen van fragmenten kan daarnaast reproductie zijn. Gaat het om een overdracht of een exclusieve licentie, dan moet die schriftelijk, en dekt ze alleen wat uitdrukkelijk in het contract staat of daar noodzakelijk uit volgt (artikel 9 WNR). Een live-album of een commercial voor de volgende editie staat niet vanzelf onder 'alle media'.

Wie de liveopname bezit

Maakt het festival een afzonderlijke geluidsopname van de set, dan is het in de regel de producent van het fonogram en heeft het een eigen recht op die opname (artikel 6 WNR). Dat recht staat naast de rechten van de band: voor gebruik buiten de gegeven toestemming blijft de band beslissen, maar een kopie van de opname krijgt de band alleen als dat is afgesproken. Wordt de opname later uitgebracht en op de radio gedraaid, dan gaat de producentenhelft van de Sena-vergoeding naar het festival. Bij een concertfilm verklaart artikel 4 WNR de filmregels van de Auteurswet van overeenkomstige toepassing. Een exclusief labelcontract kan bovendien liveregistraties uitsluiten; dan moet het label eerst instemmen.

Zes afspraken voor het optreedcontract

Het artikel loopt zes afspraken langs: welke handelingen precies, hoe lang de opname online blijft, wie producent is en of de band een kopie van de multitrack krijgt, of de toestemming exclusief is en tegen welke vergoeding, de instemming van het label en naamsvermelding zonder ongevraagde montage. Daarnaast regelt het festival de online rechten op de composities zelf, in de praktijk via Buma/Stemra. Aan het eind leest u hoe de band uit Nijmegen artikel 14 laat herschrijven tot een beperkte, niet-exclusieve toestemming.

Read More

Optreedcontract met een podium of festival in 2026: uitkoopsom of partage, aanbetaling, annulering en overmacht (artikel 6:75 en 7:408 BW)

Een festivaloptreden wordt in maart geboekt en in september afgezegd: code oranje, het terrein gaat dicht, en over de tweede helft van de gage "komen we later terug". Wat de artiest dan nog toekomt, staat in drie clausules van het optreedcontract die bij de ondertekening zelden worden gelezen: de gageafspraak, de annuleringsregeling en de overmachtsbepaling. Dit artikel loopt ze na voor artiesten en bands die met een podium, café, zaal of festival contracteren, en legt daaronder de wetsartikelen die gelden zodra het contract zwijgt.

Opdracht, opzegging en de open norm van artikel 7:411 BW

Een optreedcontract tussen een zelfstandige artiest en een organisator is een overeenkomst van opdracht. Dat betekent dat artikel 7:408 lid 1 BW de organisator het recht geeft om te allen tijde op te zeggen, en dat de artiest zonder afwijkende afspraak een "naar redelijkheid" vast te stellen deel van de gage kan vorderen, en het volle loon alleen als het einde aan de organisator is toe te rekenen, onder aftrek van besparingen. Tussen bedrijven mag daarvan worden afgeweken. Een annuleringsstaffel met termijnen en percentages vervangt die open norm door bedragen die beide partijen vooraf kennen; of dat bedrag een opzegvergoeding of een boete wegens tekortkoming is, bepaalt welke regels erop van toepassing zijn.

Uitkoopsom of partage, en de aanbetaling als spiegel

Bij een uitkoopsom ligt het kaartverkooprisico volledig bij de organisator; bij partage of een deurdeal deelt de artiest in de recette en horen de aftrekbare kosten, de controle op de kaartverkoop en de afrekentermijn in het contract te staan. De btw op het optreden van uitvoerende kunstenaars is 9 procent, en een in Nederland wonende artiest die de artiestenregeling voor de loonheffing buiten toepassing wil laten, moet die keuze samen met de organisator schriftelijk vastleggen vóór de eerste betaling, dus al vóór de aanbetaling. De aanbetaling van 50 procent beschermt de artiest tegen een organisator die in de zomer omvalt, maar het contract moet ook zeggen wat er met dat bedrag gebeurt als de artiest zelf afzegt.

Overmacht onder artikel 6:75 BW en het voordeel van artikel 6:78 BW

Of code oranje, een burgemeestersbesluit of een zieke zanger overmacht oplevert, begint bij wat het contract onder overmacht verstaat en hangt daarna af van uitleg, oorzaak en risicoverdeling. Overmacht regelt bovendien alleen de schadevergoeding; wat er met de gage, de aanbetaling en de staffel gebeurt, moet het contract apart zeggen. Artikel 6:78 BW geeft de artiest bij een organisator die door de overmacht een voordeel overhoudt een beperkte aanspraak op vergoeding van eigen schade, tot ten hoogste dat voordeel. Het artikel sluit af met de Buma-setlist, de geluidsnorm van het gehoorschadeconvenant, de rider als bijlage en acht controlepunten voordat u tekent, met een verwijzing naar de optreedcontract-generator en de contractscan van MusicaJuridica.

Read More