Wie mag na een bandsplit verder onder de bandnaam: de merkinschrijving bij het BOIP, artikel 5 Handelsnaamwet en het gezamenlijk beheer van artikel 3:170 BW

Een band die uit elkaar gaat verdeelt eerst de versterkers en de harde schijf met de sessies. De naam blijft liggen tot er een boeking binnenkomt en twee groepen mensen menen dat zij die avond mogen spelen. Wie er dan gelijk heeft, hangt zelden af van wie de naam heeft bedacht, en bijna altijd van drie regelingen die volledig los van elkaar werken: de merkinschrijving bij het BOIP, de Handelsnaamwet en het gemeenschapsrecht van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek.

Een merk ontstaat door inschrijving, een handelsnaam door gebruik

Artikel 2.2 van het Benelux-verdrag inzake de intellectuele eigendom knoopt het uitsluitend recht op een merk aan de inschrijving in het register van het BOIP, voor de waren en diensten uit het depot: voor een band meestal geluidsdragers, kleding en live-uitvoeringen. Wie niets liet inschrijven, heeft geen merkrecht, hoe lang de band ook bestaat. De handelsnaam werkt omgekeerd. Artikel 1 van de Handelsnaamwet noemt de naam waaronder een onderneming wordt gedreven, en dat recht ontstaat door de naam feitelijk te voeren; de inschrijving bij de Kamer van Koophandel is bewijs van gebruik en geen titel. De twee rechten kunnen bij verschillende mensen liggen, en daar begint bijna elk conflict na een split. Artikel 2 van de Handelsnaamwet maakt het scherper: een handelsnaam gaat alleen over samen met de onderneming die onder die naam wordt gedreven, terwijl een merkinschrijving gewoon bij één natuurlijke persoon kan staan.

Een gezamenlijk merk is een gemeenschap, met alles wat daarbij hoort

Staat het merk op naam van alle leden, dan geldt artikel 3:166 BW en zijn de aandelen gelijk, tenzij uit de rechtsverhouding iets anders volgt. Het beheer, en daarmee elke merchandiselicentie of sponsordeal, ligt op grond van artikel 3:170 BW bij de deelgenoten tezamen; overdracht kan uitsluitend gezamenlijk. Iedere deelgenoot kan op grond van artikel 3:178 BW te allen tijde verdeling vorderen, en artikel 3:185 BW laat de rechter kiezen tussen uitkoop tegen vergoeding van de overwaarde of verkoop met verdeling van de opbrengst. Ondertussen kan de oudere gebruiker via artikel 5 van de Handelsnaamwet en de kantonrechterroute van artikel 6 de houder van de inschrijving alsnog van het podium houden. Het artikel loopt die mechanismen langs en sluit af met vijf vragen die bepalen wie de naam houdt.

Read More

Als een bandlid vertrekt, blijven naam, masters en boekingen achter

Het vertrek begint vóór de laatste show

Wanneer een bandlid vertrekt, gaat het gesprek meestal over de volgende repetitie of boeking. Juridisch lopen er meer sporen door: de bandnaam, composities, masters, naburige rechten, apparatuur, voorschotten en digitale accounts. Die sporen hebben niet altijd dezelfde eigenaar. Een gitarist kan mede-auteur blijven van oude nummers zonder eigenaar van de masters te zijn; een oprichter kan het merk hebben geregistreerd terwijl een ander lid de website en socials beheert.

Daarom verdient een vertrekkend bandlid een regeling die verder kijkt dan de eindafrekening. De bezetting verandert direct, maar rechten en inkomsten bewegen vaak nog jaren door. Oude songs blijven in de set, een distributeur betaalt later uit en een festival heeft al geboekt onder de bekende groepsnaam.

Naam, lied en opname zijn aparte lagen

De bandnaam kan tegelijk handelsnaam, Beneluxmerk en onderlinge afspraak zijn. Wie de naam na vertrek mag voeren, hangt af van registratie, feitelijk gebruik, de contractspartij en het bandcontract. Ook logo’s, domeinen, oude foto’s en de aanduiding “voormalig lid van” verdienen een concrete afspraak. Anders ontstaan twee concurrerende versies van dezelfde geschiedenis.

Bij muziek lopen compositie en master uiteen. Een auteursaandeel verdwijnt niet doordat iemand de repetitieruimte verlaat. Masterrechten volgen juist uit productie, financiering, overdracht en licenties. Daarbovenop komen de eigen naburige rechten van uitvoerende musici en producenten. Een vertreksovereenkomst moet deze lagen benoemen, inclusief credits, archiefbeelden, remasters en eventuele heruitgaven.

De vertrekmatrix houdt de praktijk werkbaar

Een korte matrix kan per onderwerp tonen wie rechthebbende is, welk bewijsstuk bestaat, wie na vertrek mag gebruiken en welke geldstroom nog volgt. Denk aan de naam en het logo, song splits, masters, boekingen, voorschotten, apparatuur, cloudmappen, distributeursaccounts en tweestapsverificatie. Zo blijft het bandcontract bij uittreding leesbaar voor de musici zelf én voor boeker, label, publisher of accountant.

MusicaJuridica beoordeelt bandcontracten, vertrekregelingen, masterafspraken en boekingsvoorwaarden in samenhang. Wie al een concept heeft, kan via de Contract-Self-Scan eerst zien of brede termen als “alle rechten”, “finale kwijting” en “voortzetting” passen bij wat de band werkelijk wil regelen. Een helder einde geeft de volgende bezetting ruimte, terwijl oude makers hun credits en inkomsten kunnen blijven volgen.

Read More

De artiest als merk: artiestennaam vastleggen, beeld en merchandise geregeld

De best verkochte "release" van menige wereldtournee is een hoodie. Tour-merchandise is een miljardenmarkt, artiestennamen staan op parfums en kledinglijnen, en rond elke stadionshow duiken tafels vol namaak op — terwijl kunstmatige intelligentie stemmen en gezichten moeiteloos kopieert. De vraag is niet meer óf een artiest een merk is, maar of dat merk juridisch van de artiest is. Voor artiesten, bands, managers, labels en merchandisepartners.

Portretrecht is een schild, geen zwaard

Het portretrecht beschermt artiesten met verzilverbare populariteit tegen ongevraagde commerciële uitbating van hun beeld — maar het kent geen register, geen licentiestructuur en het beschermt de naam en het logo niet. Wie zijn artiestenbestaan als onderneming runt, heeft een merkregistratie nodig: het enige instrument dat van een artiestennaam een overdraagbaar, licentieerbaar en handhaafbaar bedrijfsmiddel maakt.

Bandnaam, merchandising en de douane

De pijnlijkste merkconflicten spelen tussen ex-bandleden: van wie is de naam na de breuk? Leg het vast nu het goed gaat. Merchandising is merklicentiëring — met scope, kwaliteitsbewaking, royaltybasis en een regeling voor de restvoorraad. En tegen namaak beginnen álle routes (platform-takedowns, douanebeslag aan de EU-grens) bij één ding: een registratie.

Identiteit in het AI-tijdperk

Nu artificiële intelligentie stemmen en gezichten kan nabootsen, verschuift de verdedigingslinie naar identiteit zelf: portretrecht, merkenrecht en de nieuwe AI-regels vormen samen het pakket van de artiest. Hoe u uw online aanwezigheid juridisch op orde brengt, leest u ook in onze blog over bloggen: hoe zit dat juridisch.

Read More