Door MusicaJuridica Editor

Wie letsel oploopt — door een verkeersongeval, een bedrijfsongeval of een medische fout — heeft doorgaans wel iets anders aan zijn hoofd dan termijnen. Toch tikt vanaf het moment dat u weet wat er aan de hand is een juridische klok: de verjaring. Wie te lang wacht met het aansprakelijk stellen van de veroorzaker, kan een op zichzelf kansrijke claim definitief verliezen — niet omdat de zaak zwak is, maar omdat de wet er een houdbaarheidsdatum op plakt. Welke termijnen gelden er bij letselschade, wanneer beginnen ze te lopen, en — belangrijker — hoe houdt u uw claim levend?

De klok tikt vanaf bekendheid — niet vanaf het ongeval.

In dit artikel zetten we het verjaringsregime bij letselschade op een rij: de vijfjaarstermijn en het bekendheidsvereiste, de bijzondere regels voor minderjarigen, het overgangsrecht voor oudere gebeurtenissen, en het instrument dat elke benadeelde moet kennen: de stuiting. Wilt u weten wat wij in zo'n traject doen? Onze pagina juridisch advies beschrijft de aanpak. Geschreven voor slachtoffers en hun naasten, werkgevers en ondernemers die met een claim worden geconfronteerd. Dit is algemene, educatieve informatie en geen juridisch advies op maat.

De hoofdregel sinds 2004: vijf jaar na bekendheid

Voor schade door letsel of overlijden geldt sinds de wetswijziging van 2004 een eigen, voor de benadeelde gunstiger regime. De wet formuleert het zo:

"In afwijking van de leden 1 en 2 verjaart een rechtsvordering tot vergoeding van schade door letsel of overlijden slechts door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag volgende op die waarop de benadeelde zowel met de schade als met de daarvoor aansprakelijke persoon bekend is geworden." — artikel 3:310 lid 5 Burgerlijk Wetboek Boek 3

Twee elementen verdienen aandacht. Ten eerste het bekendheidsvereiste: de termijn begint pas te lopen wanneer u daadwerkelijk bekend bent met én de schade én de aansprakelijke persoon. Volgens vaste rechtspraak gaat het om subjectieve, werkelijke bekendheid — een vermoeden is niet genoeg, maar wegkijken helpt ook niet. Bij sluipende schade (denk aan beroepsziekten of laat ontdekte medische complicaties) kan de termijn daardoor pas jaren na de gebeurtenis beginnen. Ten tweede de aanhef "in afwijking van de leden 1 en 2": de lange termijnen van twintig (en voor bijzondere gevallen dertig) jaar uit die leden gelden binnen dit regime niet — voor letsel- en overlijdensschade onder lid 5 is de vijfjaarstermijn na bekendheid de enige.

Stuiten: de brief die de klok opnieuw laat lopen.

Minderjarigen: de klok wacht op de achttiende verjaardag

Voor kinderen geldt een belangrijke bescherming, in dezelfde bepaling: was de benadeelde minderjarig op de dag waarop schade en aansprakelijke persoon bekend werden, dan verjaart de vordering pas vijf jaar ná de dag waarop hij of zij meerderjarig is geworden. Een kind dat op zijn tiende gewond raakt, kan dus — ook als alles meteen duidelijk was — tot zijn drieëntwintigste een vordering instellen. Voor ouders betekent dit: een claim die destijds is blijven liggen, hoeft niet verloren te zijn.

Let op het overgangsrecht: oude gebeurtenissen, oud regime

Het gunstige lid 5 geldt voor schadeveroorzakende gebeurtenissen ná de inwerkingtreding op 1 februari 2004. Voor oudere gebeurtenissen geldt het oude regime, inclusief de lange termijnen die los van bekendheid lopen — met als bekendste en schrijnendste voorbeeld de asbestzaken, waarin de schade zich vaak pas na decennia openbaart en de rechtspraak onder strikte omstandigheden een doorbraak van de lange termijn heeft aanvaard. Wie met oude feiten te maken heeft, doet er verstandig aan de termijnvraag niet zelf te beantwoorden: het overgangsrecht is een vak apart.

Stuiting: zo houdt u de claim levend

Verjaring is geen natuurverschijnsel; u kunt haar stuiten. Een schriftelijke aanmaning of een ondubbelzinnige schriftelijke mededeling waarin u zich het recht op nakoming voorbehoudt (artikel 3:317 BW), volstaat — mits zij tijdig en voldoende duidelijk is én de juiste wederpartij bereikt vóórdat de lopende termijn verstrijkt; daarna begint een nieuwe termijn van ten hoogste vijf jaar te lopen (artikel 3:319 BW). In de praktijk betekent dit:

Stel tijdig en schriftelijk aansprakelijk, ook als de schadeomvang nog onduidelijk is; de brief hoeft geen bedrag te noemen.
Herhaal de stuiting zolang het dossier loopt — agendeer de termijn, en reken niet op de wederpartij om u eraan te herinneren.
Bewaar bewijs van verzending én ontvangst (aangetekend, of bevestiging per e-mail): bij een verjaringsverweer draait alles om wat u kunt aantonen.
Loopt er overleg met een verzekeraar, weet dan dat onderhandelen de klok niet vanzelf stilzet — de Gedragscode Behandeling Letselschade beschermt tegen rauwelijks beroep op verjaring tijdens lopende onderhandelingen, maar een eigen stuitingsbrief blijft de veiligste route.

Veelgestelde vragen

Ik ontdekte pas jaren later dat mijn klachten door het ongeval komen. Ben ik te laat?

Niet per definitie: de vijfjaarstermijn loopt pas vanaf werkelijke bekendheid met de schade én de aansprakelijke. Laat het beginmoment juridisch beoordelen — het is in letselzaken zelden een gegeven.

De verzekeraar "doet er lang over". Verjaart mijn zaak intussen?

De termijn loopt in beginsel door. Stuur daarom periodiek een stuitingsbrief, ook tijdens onderhandelingen — het kost een postzegel en verkleint de kans op een fataal verweer aanzienlijk.

Geldt de vijfjaarstermijn ook voor schade aan spullen uit hetzelfde ongeval?

Nee, het bijzondere regime van lid 5 geldt voor letsel- en overlijdensschade; voor zaakschade gelden de gewone termijnen van artikel 3:310, inclusief de twintigjaarstermijn.

Geldt er bij een verkeersongeval iets bijzonders?

Ja: de rechtstreekse vordering op de WAM-verzekeraar van de veroorzaker verjaart al na drie jaar — los van de vijfjaarstermijn tegen de aansprakelijke persoon zelf. Onderhandelingen met die verzekeraar stuiten deze termijn wel, maar laat de samenloop van termijnen in verkeerszaken altijd narekenen.

Kan een claim van mijn kind nog, jaren na het ongeval?

Vaak wel: bij minderjarigheid op het moment van bekendheid begint de vijfjaarstermijn pas bij meerderjarigheid. Laat het concrete geval narekenen.

Aangetekend en op tijd: het bewijs is de halve zaak.

Conclusie

Het verjaringsrecht bij letselschade is sinds 2004 menselijker geworden — vijf jaar na werkelijke bekendheid, met extra bescherming voor minderjarigen — maar het blijft onverbiddelijk voor wie stilzit. De les is simpel: stel vroeg aansprakelijk, stuit schriftelijk en herhaal dat zolang het dossier loopt. Twijfelt u of uw vordering nog leeft, of wordt u zelf met een oude claim geconfronteerd? Laat de termijnen door een jurist narekenen vóór u standpunten inneemt — bij verjaring geldt letterlijk: uitstel is hier wél afstel.

Laatst bijgewerkt: 7 oktober 2015.